انجمن دانشجویان ملوند-طبس

آب وهوا

وجود ارتفاعات کوه سفيد نقوا مغول دختر هر کاره گل سرخي اسياب در مجاورت اين روستا وارتفاعي بيش از 1254متر از سطح دريا سبب گرديده تا يکي از خوش آب وهواتر ين مناطق ييلاقي شهرستان طبس محسوب گرددزمستانها ي روستا برفگير وسرتاسر فصل زمستان ارتفاعات تقريبا پوشيده از برف است ميزان بارندگي در مقايسه با ساير مناطق شهرستان بسيار چشمگير بوده وبه دليل وجود کوهها هميشه بارندگي ساليانه در اين روستا بيشتر از ساير مناطق شهرستان مي باشد بزرگترين رودخانه فصلي شهرستان با وسيعترين حوضه آبريز در اين روستا جاري مي باشد.بر روي اين رودخانه يک سد بتوني در شرق روستا ويک سد خاکي در غرب روستا بسته شده است که نقش بسيار مهمي را در مشروب ساختن مزارع کشاورز ي وعمران وآباداني روستا ايفا مي نمايد به دليل شرايط موجوداز خوش اب وهواترين مناطق ييلاقي شهرستان محسوب مي گرددوهميشه خصوصا در فصل بهار وتابستان پذيراي تعدادزيادي از ساکنين شهرستان طبس وبخش دستگردان وشهرستان بشرويه وروستاهاي مجاور وزايرين ومسافرين استانهاي اصفهان يزد وشيراز مي باشد

 پيشينه تاريخي

روستاي ملوند داراي سابقه تاريخي بسيار طولاني است وقدمت آن به عهد حکومت سلجوقيان بر مي گردد وجود مستحکمترين دژ فرقه اسماعيليه در ارتفاعات جنوبي اين روستا ونامگذاري مناطق مختلف اين روستا با نامهايي همچون مغول دختر. عرب گريز. نقوا . هرکاره. غرشماري.   نشانه قدمت بسيار بالا ي حيات اجتماعي وسياسي روستا مي باشد.

آب قنات روستا در سال637هجري قمري توسط فردي به نام آقاي ميرعبدالحق گورسرخي وقف امامزاده طبس گرديد ومصرف ان غذاي خدام       مي باشد اين روستا همانند بقيه رقبات موقوفه آستان مبارک حضرت حسين بن موسي الکاظم توسط حکومت غاصب پهلوي در زمان اصلاحات ارضي به تعداد18نفر کشاورز واگذار وسند به نام انها صادر گرديد که پس از استقرارنظام مقدس جمهوري اسلامي واحترام واهتمام به قانون وقف اسناد فوق به درخواست آستان مبارک باطل وسند مالکيت شش دانگ به نام آستانه مبارکه به توليت آستان قدس رضوي صادر واخذ گرديده است.

وجه تسميه :

در مورد وجه تسميه نظرات متنوع وگوناگوني وجود دارد

ملوند:تلفظ با فتحه که بيشتر مرسوم است مل به معناي نوعي خاک رس است (وند )هم پسوند است آثار وشواهد ي که در گوشه وکنا راين روستا نظير گودالهاي با غ رز يخدان و... وجود دارد حاکي ازاين است که زماني محل برداشت خاک مل بوده وبه دليل فراواني خاک مل در بعضي از نقاط اين روستا ملوند نام گرفته است.

بعضي نيز معتقدند که کلمه ملوند از ملون به معناي رنگارنگ گرفته شده است وبه دليل اينکه در اين روستا گل وگياه فراوان مي رويد ملوند نام گرفته است. 

ملوند:تلفظ با ضمه يزديهابه گردن مل وبه گردنبند ملوندمي گويند ارتفاعات گل سرخي آسياب مغول دختر نقوا وآويشيني دور تا دور روستا را به صورت يک گردنبند فراگرفته واين حلقه کوهستاني چشم اندازي بسيار طبيعي به روستا مي دهد.واحتمالا کلمه ملوند به معنا ي گردنبند باشد وبا توجه به اينکه روستاي ده محمدکه در مجاورت اين روستا قرار دارد و از موقوفات تاريخي يزد مي باشد ودر گذشته دور ساکنين ان يزدي بودند اين وجه تسميه نيز بعيد به نظر نمي رسد.

 کشاورزي

شرايط آب وهوايي ووضعيت آب وخاک بسيار مساعد اين روستا سبب تنوع رويش انواع گوناگون محصولات باغي وزراعي شده است کل زمينهاي زراعي اين روستا 165هکتار مي باشد مهمترين محصولات اين روستا شامل زعفران لوبيا عدس ماش پنبه کنجد ارزن گوجه فرنگي بادمجان گندم وجو است محصولات باغي شامل:انار گردو زرد آ لو انگور بادام توت وشاه توت است

بيشتر اين محصولات علاوه بر مصرف داخلي در خارج از روستا نيز به فروش مي رسد بيشترين ميزان توليد زعفران در شهرستان در اين روستابه دست مي ايدوبيشتر جنبه صادراتي دارد .کيفيت لوبياي قرمز توليد شده دراين روستا از نظر پخت ومزه در مقايسه با ساير ارقام خود در کشور بي نظير بوده وبيشتر به عنوان سوغات روستا مورد استفاده قرار مي گيرد

آب کشاورزي روستا از يک رشته قنات وسد خاکي که از نزولات آسماني تغذيه مي گردد تامين مي شود

 گياهان دارويي

اين روستا از نظر گياهان دارويي بسيار غني بوده وانواع مختلف آن نظير زيره سياه آويشن کلپوره آنغوزه کندل بادنجووه تدري کاکوتي گل استقدوس گل مادروک و..در مراتع اين روستامي رويد ويکي از منابع اصلي امرار معاش اهالي روستا بهره برداري از گياهان دارويي خصوصا آنقوزه وکندل اويشن است بطور متوسط حدود 30الي 35خانوار از اهالي روستا به آنقوزه چيني مشغولندوبه طور متوسط بين 3000تا4000کيلوگرم شيره وکشته انقوزه توليد مي نمايند که تمام محصول توليد شده به خارج از کشور صادر مي شود  

                               جاذبه هاي توريستي

 قلعه تاريخي اسماعيليان:

در دامنه کوههاي جنوب شرقي اين روستاموسوم به کوههاي تنگل قلعه غار ودژ تاريخي ومرکز آموزش فدائيان مطلق فرقه باطنيه قرار داردو شيرزاد قهستاني از فرماندهان ارشد حسن صباح فرماندهي اين دژ را بر عهده داشته است . ساخت وسازهايي که درون دژقرار دارد بنابه مطالب موجود درکتاب خداوند الموت به قرن ششم هجري در عهد حکومت سلجوقيان بر مي گردد.سبک بناي قلعه نشان مي دهدکه در يکي از دوره هاي بسيار گذشته دور بنا گرديده آثار وشواهد دوره غارنشيني نيز در اين   غار کاملا مشهود است . شايددر دوره اي که هنوز اسلام به خرا سان نيامده بود .

دهانه اين غار در ضلع غربي در ارتفاع حدود 300متري دامنه کوه تعبيه شده است اين غاردرامتدادغربي شرقي کشيده وتافاصله50متري قابل پيشروي است وادامه پيشروي به دليل ريزش سقف در اثر زلزله غيرممکن گرديده است در دهانه غار دوحوض به عمق حدود1.5مترو قطر 2متر در ضلع شمالي وجنوبي وجوددارد همچنين در امتداد ضلع شمالي وجنوبي غار اتاقکهايي از ساروج واهک ساخته که احتمالاجهت ذخيره آذوقه ويا انبار از ان استفاده مي شده است راهروغار به وسيله دو ديواريک متري که در امتداد ضلع شمالي وجنوبي کشيده شده است ازسا خت وسازهاي دوضلع مذکور کاملاجداشده است آثار وشواهد موجود در غار حاکي از اين است که غار در ادامه به سه شاخه يکي در امتداد جنوب وديگري در امتداد جنوب غربي ومغرب تقسيم شده است که به دليل ريزش سقف امکان پيشروي در حال حاضر درآن وجود ندارد .

درست در نقطه مقابل دهانه ورودي دژ در بالاي کوه چاه زغالي وجود دارد که از قديم الايام به نام چاه( خدا کن) مرسوم مي باشد که بنا به گفته افرادسالخورده اين چاه به طور طبيعي وجود داشته ويکي از اهالي آن را کمر بند نموده وجهت سوختن زغال از ان استفاده مي نموده است به احتمال قوي چاه مذکور نيز مي بايست يکي از مدخل هاي ورودي دژباشد

افراد قلعه همگي از فدائيان مطلق فرقه اسماعيليه بودند ود رطول مدتي که شخص در قلعه حضور داشت به گونه اي اوراتعليم مي دادند که مي بايست خودرا از سلطه مادي ومعنوي قوم عرب آزاد کند به عقيده حسن صباح رهبر رهبر فرقه اسماعيله اقوام ايراني از بزرگترين اقوام جهان به شمار مي آمدند وسلطه عرب سبب شده بود که اين اقوام دچار انحطاط شوند وعرب با قوانين ورسوم خود مانع از اين مي شد که اين اقوام خود را از حضيض ذلت نجات بدهد وراه رستگاري براي آنهااين بود که خودشان رااز اين سلطه مادي ومعنوي آزادنمايند ودراين قلعه افراد براي اين منظور آموزش داده مي شدند نحوه تعليمات اينچنين بود که هفته اي سه روز صرف تمرين وورزش جنگي مي شد وسه روز ديگر را صرف فراگرفتن علم وتقويت ايمان خود مي کردندويک روز هفته تعطيل بودند که بايد به امور خصوصي خود رسيدگي مي کردند

متاسفانه اين اثر تاريخي بسيار ارزشمند وبي نظير مورد بي مهري مسولين ميراث فرهنگي قرار گرفته وتوجه چنداني به ان ننموده اند همه ساله تعداد زيادي از گردشگران داخلي وخارجي که جهت بازديد از اين اثر تاريخي به روستا مراجعه مي نمايند که به دليل عدم وجود امکانات نظير جاده ارتباطي مناسب ودسترسي به غار به دليل قرار گرفتن دردامنه کوه ونبود راهرو مناسب وامن بقارا به لقايش مي بخشند و از فاصله 300متري تنها به مدخل ورودي نظاره مي کنندودرارزوي ديدن درون غارودژدر حسرت مي مانندوبا نااميدي روستا را ترک مي نمايند

 درخت نظر يافته وکهنسال قديمي درشت بنه

اين در خت که در شمال غربي روستا در ميان مزارع کشاورزي قرار داردبه اعتقاد بعضي از افراد سالخورده در ختي نظر يافته است که نبايد به اين درخت صدمه وارد کرد ويا شاخه انرا شکست آنها معتقدنددرزير اين درخت گنجي عظيم نهفته است واجداد ونيکان گفته اند که گنج سحر است وروي پوست گاو نوشته شده است فردي از هندوستان مي تواند باخواندن قران سحر ان را باز نمايد.در گذشته نه چندان دورنيز پس از برداشتن نخل در روز دهم محرم عزاداران به دور درخت حلقه وبه عزاداري مي کردند

 روايتهاي زير از زبان گذشتگان نسل اندر نسل درمورد درخت روايت شده است وجنبه علمي ندارد 

1-فردي به در خت اسيب رسانده به شدت دچار شکم درد مي شود در کنار درخت به نام فرد مذکور هليم پخته وبين مردم توزيع مي نمايند فرد بلافاصله پس از استغفار شفا مي يابد

2-روزي مقداري از شاخه هاي در خت مذکور راجهت روشن نمودن حمام عمومي روستا استفاده مي کنند در کمال ناباوري گلخن حمام مي ترکد وهمه را متعجب مي سازد.

3-فردي از شاخه هاي خشک در سماور اتشي استفاده نموده شيرسماورش از بدنه سماور جدا مي شود وتمامي استکانهايش در همان روز مي شکند

4-در سال 62راننده يک لودر تصميم به کندن درخت مي نمايد که پس از انکه به سوي درخت پيش مي رود در فاصله يکصد متري لودر خاموش واصلا روشن نشد .

                                سد سنگي وسدخاکي

برروي رودخانه فصلي اين روستا که بزرگترين رودخانه شهرستان مي باشد ودر امتداد شرق به غرب د رجريان مي باشد يک سدبتوني در شر ق روستا به ارتفاع 40وعرض 4متربسته شده که ضمن ايجاد يک آبشار بسيار زيبا نقش بسيار مهمي را در افزايش ميزان ابدهي قنات ايفامي نمايد بعد از سر ريز شدن اين سددر ادامه جريان اب به سد خاکي که در غرب روستا به طول 900وارتفاع 30وعرض12متر وبا گنجايشي بالغ بر 4000000مترمکعب اب احداث شده است وارد مي شود. از ذخيره آب موجود در سد جهت مشروب ساختن زمينهاي کشاورزي پايين سد استفاده مي شود

در ايام بها ر وبه هنگام جاري شدن سيل تعداد زيادي از مردمان روستاهاي مجاور وبخش دستگردان وشهرستان طبس جهت تماشا واستفاده از چشم اندازهاي    ز يباي طبيعي از اين روستا ديدن مي کنند

چشم انداز زيباي کوهستان

کوههاي سربه فلک کشيده نقوامغول دختر هرکاره گل سرخي آسياب به صورت حلقه وار سرتاسر روستا را فرا گرفته وچشم انداز ي بسيارزيباو طبيعي را براي روستا به وجود اورده است.

قله قل قل لشعنوک که همچون نگيني سفيد رنگ از ميان زمينهاي کشاورزي سر براورده داراي دو سرسره طبيبعي کوهستان مي باشد که تفرج گاه کودکان ونوجوانان است وعلاوه بر اين هميشه دوستداران طبيعت در فصول مختلف سال به اين قله پناه مي اورند ولحظاتي را با طبيعت خوش مي گذرانند

کوه اسياب که در ضلع جنوب غربي روستا قرار گرفته کلکسيوني عظيم از فسيل هاي مختلف ابزيان مي باشد که در سرتاسر اين کوه خصوصا در دماغه شمال شرقي به طرز بسيار جالبي برروي کوه نقش بسته اند در ايام مختلف سال هميشه تعدادي زيادي از دانشجويان ودانش آموزان ضمن بهره مندي ولذت از طبيعت زيبا از اين کلکسيون عظيم فسيل بازديد مي کنند

پوشش گياهي درختي بالغ اين روستا بادام کوهي (بادمشک )مي باشد در ايام بهارخصوصا در ايام نوروز که فصل شکفتن شکوفه هاي اين در خت است بوي خوش شکوفه ها ي اين درخت طراوت وشادابي خاصي را به دشت ودامن اين روستا مي بخشد وشور وشوق دوستداران طبيعت را دوچندان مي کند تا به هر طريق ممکن در فصل شکفتن به دامن طبيعت پاي بگذرند ودر هواي مطبوع ودر کنار چشمه سارهاوساير گلها وگياهان لحظاتي را خوش باشند.

به وبلاگ انجمن دانشجویان ملوند -طبس خوش آمدید